HISTORIJA | Decembar 1, 2021

29 godina od formiranja Trećeg korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine

Na današnji dan, 1. decembra 1992. godine, naredbom komandanta Štaba Vrhovne komande Armije Republike Bosne i Hercegovine, osnovan je 3. korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine.

29 godina od formiranja Trećeg korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine

Početkom agresije na Republiku Bosnu i Hercegovinu dolazi do formiranja prvih borbenih grupacija koje će vremenom izrasti u organizovanu Bosansku vojsku. Na području Zenice osnovano je nekoliko samostalnih bataljona, koji su 18. maja 1992. godine spojeni u Prvu zeničku brigadu. Istog dana, predsjedništvo Bosne i Hercegovine donosi odluku o podjeli zona odgovornosti budućih vojnih korpusa koji bi bili potčinjeni već formiranom Vrhovnom štabu Armije RBiH.

Na osnovu te odluke zamišljeno je da zona koju bi pokrivao 3. korpus obuhvata i Banju Luku gdje je trebalo biti i sjedište komande korpusa, no zbog toga što je Banja Luka već bila pod kontrlom VRS za privremeno sjediše odabrana je Zenica. 29. septembra iste godina u skladu s odlukom Predsjedništva od 18. augusta, Štab Vrhovne komande je naredio da se svi Okružni štabovi Teritorijalne odbrane Bosne i Hercegovine prepotčine korpusu.

Prilikom raspodjele zona odgovornosti korpusima Armije RBiH, 3. korpusu je pripala zona odgovornosti koja je obuhvatala srednju Bosnu i dio Bosanske krajine, uključujući općine: Banja Luka, Bosanska Dubica, Bosanska Gradiška, Čelinac, Prnjavor, Srbac.

Štab 3. korpusa koji se nalazio u Zenici bio je sačinjen od tri osnovne jedinice, a to su:

- Sluba državne bezbjednosti koja je bila zadužena za operacije špijunaže i kontrašpijunaže.

- Centar za vezu koji je imao zadatak planiranja i organiziranja svih veza u sklopu Komande.

- Centar za operativno komandovanje. Ovaj centar je bio zadužen za prikupljanje svih informacije koje su se ticale zone odgovornosti koju je pokrivao ovaj korpusa.

Prvi komandant 3. korpusa bio je general Enver Hadžihasanović koji je tu funkciju obnašao od 1. decembra 1992. godine do 1. novembra 1993. godine, nakon čega komandu nad Korpusom preuzima general Mehmed Alagić koji na toj funkciji ostaje sve do 26. februara 1994. godine. Korpusom su također komandovali generali Sakib Mahmuljin i Kadir Jusić.

Treći korpus je također imao pet operativnih grupa (OG Bosanska Krajina, OG Lašva, OG Bosna, OG Zapad i OG Visoko) čiji je zadatak bio povezivanje komandnog lanca između jedinica na terenu i Komande korpusa.

U sastavu 3. korpusa za vrijeme agresije na Bosnu i Hercegovinu nalazilo se 20 brigada, kao i jedinica vojne policije. Tokom ratnog puta, mnogi jedinice i pripadnici korpusa odlikovani su kolektivnim i pojedinačnim odlikovanjima. 6 jedinica iz sastava ovog korpusa je odlikovano najvišim kolektivnim priznanjem Viteška dok je epitet Slavna ponijelo 7 brigada. Za značajna postignuća u odbrani Republike Bosne i hercegovine, 277 pripadnika 3. korpusa je odlikovano ordenom Zlatni ljiljan, 41 ordenom Zlatna policijska značka, četiri "Ordenom za hrabrost" i jedan Medaljom za hrabrost.